Lịch Sử Chùa Một Cột

  -  
địa điểm nước nhà
*
Việt Nam Địa chỉ Quận cha Đình, TP. Hà Nội thông tin Tông phái Giáo hội Phật giáo Việt Nam Khởi lập 1049 tín đồ sáng lập Lý Thái Tông (1000 - 1054) Trụ trì Đại đức Thích trọng điểm Kiên
*
nhà đề:Phật giáo

Chùa Một Cột xuất xắc Chùa Mật (gọi theo Hán-Việt là tốt nhất Trụ tháp 一柱塔), còn có tên khác là Diên Hựu tự (延祐寺) hoặc Liên Hoa Đài (蓮花臺, "đài hoa sen"), là 1 ngôi chùa nằm giữa lòng hà nội Hà Nội. Đây là ngôi chùa bao gồm kiến trúc độc đáo ở Việt Nam.

Bạn đang xem: Lịch sử chùa một cột

Lịch sử




Chùa Diên Hựu được vua Lý Thái Tông cho thi công xây dựng vào ngày đông tháng mười (âm lịch) năm Kỷ Sửu 1049, niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo máy nhất.1

Nhưng theo cuốn Hà Nội-di tích lịch sử dân tộc và danh thắng, nhóm các nhà sử học tập Đinh Xuân Lâm, Doãn Đoan Trinh, Dương Trung Quốc, Nguyễn quang đãng Ân, Nguyễn Thanh Mai, Đàm Tái Hưng tiến hành nghiên cứu và phân tích văn bia dựng tại miếu năm Cảnh Trị thiết bị 3 (1665), đời vua Lê Huyền Tông, vị Tỳ Khưu Lê tất Đạt xung khắc ghi, thì thấy rằng: trên vị trí miếu Một Cột ngày nay, vào thời bên Đường (năm Hàm Thống thứ nhất) một cột đá trên có ngôi lầu ngọc (với tượng Phật quan Âm sống trong) đã được dựng giữa một vũng nước vuông. Vua Lý Thái Tông hay đến mong nguyện, được hoàng tử nối dõi, lập tức tu sửa lại thành chùa, xây thêm một ngôi chùa kề bên chùa Một Cột (cách 10 m về phía Tây Nam) và đặt tên cả quần thể miếu này là Diên Hựu từ bỏ (với tức là "phúc lành dài lâu" hay "Phước bền dài lâu").2

Năm 1954, quân đội Viễn chinh Pháp trước lúc rút khỏi tp hà nội đã đến đặt mìn để phá chùa Một Cột. Báo Tia sáng ngày 10 mon 9 năm 1954 cung cấp tin "..., chùa Một Cột di tích lịch sử liệt hạng của thủ đô đã sụp đổ sau một tiếng nổ lớn long trời lở đất..." sau thời điểm tiếp quản lí thủ đô, bộ Văn hóa nước ta Dân nhà Cộng hòa đã thực hiện trùng tu lớn chùa Một Cột (chùa Diên Hựu), gây ra lại miếu Một Cột theo phong cách thiết kế cũ.

Chùa Một Cột chỉ tất cả một gian nằm trên một cột đá trọng tâm hồ Linh Chiểu bé dại có trồng hoa sen. Truyền thuyết kể lại rằng, miếu được gây ra theo niềm mơ ước của vua Lý Thái Tông (1028-1054) với theo nhắc nhở thiết kế trong phòng sư Thiền Tuệ. Vào năm 1049, vua đã mơ phát hiện Phật bà quan lại Âm ngồi bên trên tòa sen dắt vua lên toà. Khi tỉnh dậy, công ty vua đề cập chuyện đó lại với bày tôi với được nhà sư Thiền Tuệ khuyên răn dựng chùa, dựng cột đá như vào chiêm bao, làm toà sen của Phật bà quan Âm để lên trên cột như đã thấy trong mộng và cho các nhà sư đi vòng quanh tụng tởm cầu kéo dài sự phù hộ, vì thế chùa có tên Diên Hựu.

Hằng năm cứ mang đến ngày 8 tháng tư Âm lịch, vua lại tới miếu làm lễ rửa ráy Phật. Những nhà sư và nhân dân khắp kinh thành Thăng Long thuộc dự lễ. Sau lễ tắm rửa Phật là lễ phóng sinh, vua đứng trên một đài cao trước miếu thả một nhỏ chim cất cánh đi, rồi nhân dân thuộc tung chim bay theo trong giờ đồng hồ reo vui của một ngày hội lớn.

Đến năm 1105, vua Lý Nhân Tông đến sửa ngôi miếu và mang đến dựng trước sân nhị tháp lợp sứ trắng. Năm 1108, Nguyên phi Ỷ Lan không nên bày tôi đúc một chiếc chuông vô cùng to, nặng trĩu den một vạn nhì nghìn cân, đánh tên là "Giác núm chung" (Quả chuông thức tỉnh bạn đời). Đây được coi là một vào tứ đại khí - bốn dự án công trình lớn của việt nam thời kia - là: tháp Báo Thiên, chuông Quy Điền, phát Phổ Minh cùng tượng Quỳnh Lâm. "Giác cụ chung" đúc chấm dứt nặng quá không treo lên được, nhằm dưới mặt khu đất thì tấn công không kêu. Fan ta đành vứt chuông xuống một thửa ruộng sâu mặt chùa tốt nhất Trụ, ruộng này có rất nhiều rùa, vày đó mang tên la Quy Điền chuông (chuông ruộng rùa). Đến chũm kỷ 15, giặc Minh xâm lược, chỉ chiếm thành Đông quan lại (Hà Nội). Năm 1426 Lê Lợi mang nghĩa quân Lam đánh ra đánh, vây thành rất gấp. Quân Minh thiếu thốn đủ đường vũ khí đạn dược, tướng tá Minh là vương Thông bèn sai tín đồ đem phá chuông Quy Điền lấy đồng. Quân Minh thua trận trận, nhưng chuông Quy Điền thì không thể nữa.

Xem thêm: Cách Làm Chè Đông Sương - Bí Mật Cách Làm Đông Sương Cà Phê Ngon Tuyệt

Văn bia tháp Sùng thiện diên linh (chùa Đọi, Hà Nam), năm 1121 viết: "Do lòng sùng kính đức Phật với dốc lòng chiêu tập đạo nhân trái (đạo Phật) nên hướng tới vườn Tây Cấm nổi tiếng (Ngôi vườn sinh hoạt phía tây cấm thành Thăng Long đời Lý) nhưng xây ngôi chùa sáng Diên Hựu theo vết vết cơ chế cũ, cùng rất ý mưu mới của nhà vua (ý nói: theo vết tích lề lối desgin chùa đời Lý Thánh Tông, có thêm ý mới của Lý Nhân Tông mà chữa lại miếu đẹp hơn trước)".

Đến thời nhà Trần, chùa đã không phải là ngôi chùa nhà Lý nữa bởi sách cũ đã ghi: Năm 1249, "...mùa xuân, tháng giêng, sửa lại chùa Diên Hựu, xuống chiếu vẫn làm ở nền cũ...".

Chùa Một Cột được tu bổ vào khoảng trong thời hạn 1840-1850 và vào thời điểm năm 1922. Đài Liên Hoa chúng ta thấy hiện nay được thay thế lại năm 1955 do phong cách xây dựng sư Nguyễn Bá Lăng đảm nhiệm, sau khoản thời gian bị để mìn lag sập vày toán quân nhân công giáo của linh mục Lê Hữu Từ và Hoàng Quỳnh vào trong ngày 10 mon 9 năm 19543 .

Thiền sư Huyền quang quẻ (1254-1334) gồm một bài thơ về chùa Một Cột như sau:

延祐寺上方秋夜一鐘闌 (蘭)月色如波楓樹丹鴟吻倒眠方鏡冷塔光雙峙玉尖寒萬緣不擾城遮俗半點無憂眼放寬參透是非平等相魔宮佛國好生觀 Diên Hựu tựThượng phương thu dạ nhất phổ biến lanNguyệt nhan sắc như ba phong thụ đanSi vẫn đảo miên phương kính lãnhTháp quang tuy nhiên trĩ ngọc tiêm hànVạn duyên bất nhiễu thành giá chỉ tụcBán điểm vô ưu nhãn phóng khoanTham thấu thị phi bình đẳng tướngMa cung Phật quốc hảo sinh quan Nguyễn Huệ chi dịch:Đêm thu chùa thoảng giờ chuông tànPhong đỏ, trăng ngời, sóng nguyệt lanIn ngược hình chim, gương nước lạnhSẫm song bóng tháp, ngón tiên hàn.Muôn duyên chẳng vướng: xa nai lưng tụcMột mảy nào lo: rộng lớn nhãn quanThấu đọc thị phi đầy đủ thế cảDầu ma dầu Phật, chốn nào hơn?

Cạnh miếu Một Cột ngày nay còn có một ngôi chùa gồm cổng tam quan, cùng với bức hoành phi bố chữ "Diên hựu tự", nguyên là công trình được dựng lần đầu tiên năm 1049, để mở rộng quy mô cho chùa Một Cột trong việc thờ cúng, tụng gớm Phật và sinh hoạt của những tăng ni (trong quần thể miếu Diên Hựu thời gian đó). Bản vẽ xây dựng còn lưu giữ đến bây giờ của công trình này có niên đại khoảng nửa đầu thế kỷ 182 (đợt duy tu năm 1847), phụ vào với miếu Một Cột.

Xem thêm: Đà Lạt Thành Phố Ngàn Hoa - Tại Sao Đà Lạt Được Gọi Là Thành Phố Ngàn Hoa

Chùa Một Cột thời buổi này cùng miếu Diên Hựu tân tiến (tức là quần thể miếu Diên Hựu xưa) được công nhận là di tích lịch sử lịch sử-văn hóa cấp giang sơn đợt đầu tiên năm 19624 .2

Ngày 4 tháng 5 năm 2006, tổ chức Kỷ lục việt nam đã xác lập miếu là "Kỷ lục Việt Nam" với đề cử đến tổ chức triển khai Kỷ lục châu Á. Sau thời gian thẩm định để xác lập, ngày 10 mon 10 năm 2012, trên Faridabad (Ấn Độ)5 , tổ chức triển khai Kỷ lục châu Á sẽ xác lập kỷ lục châu Á: "Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất" đến chùa Một Cột4 .